kirati news

खुवालुङ (किराती पुर्खाहरु छुटिएको स्थल)

खुवालुङ (किराती पुर्खाहरु छुटिएको स्थल)

खुवालुङ (किराती पुर्खाहरु छुटिएको स्थल) शालिक शातासक राई खुवालुङ एक अध्ययन प्रागऐतिहासिक स्थल: खुवालुङ (किराती पुर्खाहरु छुटिएको स्थल)   धार्मिक तथा सास्कृतिक: किराती मुन्दुम /सस्कार सस्कृतिहरुमा अनिवार्य अनिवार्य अनिवार्य उल्लेख हुने । अबस्थित: त्रीबेणीघाट (दुधकोशी, अरुण्, तमोरको सङ्गम स्थल) भोजपुर, उदयपुर्, धनकुटा र सुनसरीको सिमना । शाब्दिक अर्थमा: किराती भाषामा खुवा भनेको पानी र लुङ …

खुवालुङ (किराती पुर्खाहरु छुटिएको स्थल) Read More »

सांस्कृतिक अस्तित्व संकटमा पर्दापनि किरातीहरुमा एकता छैन

सांस्कृतिक अस्तित्व संकटमा पर्दापनि किरातीहरुमा एकता छैन

सांस्कृतिक अस्तित्व संकटमा पर्दापनि किरातीहरुमा एकता छैन   **** काठमाण्डूको रैथाने नेवारहरुको गुठि संस्कृति माथी धावा बोल्दै गुठि विधेयक ल्याएको केपी ओलीको सरकारले सारा नेवारहरुको सांस्कृतिक आन्दोलन सामु घुँणा टेकेर गुठि विधेयक फिर्ता लिन बाध्य भयो।नेवारहरुले गरेको गुठि विधेयकको सांस्कृतिक आन्दोलनमा नेवार समुदायको काङ्ग्रेश-कम्युनिस्ट जसपा-राप्रपा-नेमकिपा लगायत सम्पुर्ण राजनैतिक कर्मी,सामाजिक सांस्कृतिक अभियन्ता,लेखक गित/संगितकर्मी/साहित्यकार,पत्रकार वकिल लगायत कलाकार …

सांस्कृतिक अस्तित्व संकटमा पर्दापनि किरातीहरुमा एकता छैन Read More »

अन्तर्राष्ट्रिय कानुनमा मुलबासीहरुको हक अधिकार भाषा संस्कार संस्कृती खुवालुङ

अन्तर्राष्ट्रिय कानुनमा मुलबासीहरुको हक अधिकार भाषा संस्कार संस्कृती खुवालुङ

सेवा 🙏सम्पर्ण किरात समुदायाहारुमा विषय किरातीहरुको मुन्दुमी शक्तिकेन्द्र खुवालुंग फुटाउने बारेमा मेरो छोटो बिचार राख्नु चाहे सबै माझमा . भूमिका नबाधि छोटो लेख्नु गैरहेकोछु . हामि किरात हरुको सांस्कृति केन्द्र मानिने खुवालुंग लाई मास्नु भनेको मात्र हामि किरातीहरुको सांस्कृति मास्नु लागेको होइन यो समग्र नेपाल को सांस्कृति , पहिचान र ईतिहास नै मेटाउनु लागेको हो …

अन्तर्राष्ट्रिय कानुनमा मुलबासीहरुको हक अधिकार भाषा संस्कार संस्कृती खुवालुङ Read More »

किरातीहरुको मुन्दुमी शक्तीकेन्द्र खुवालुङ फुटाउने घोषाण

किरातीहरुको मुन्दुमी शक्तीकेन्द्र खुवालुङ फुटाउने घोषाण

किरातीहरुको मुन्दुमी शक्तीकेन्द्र खुवालुङ फुटाउने घोषाण ‘खुवालुङ’ काे अर्थ । प्राचिन किरात भाषामा ‘खु’ काे अर्थ नदि वा खाेला हुन्छ । अहिले पनि खु जाडिएर नाम अाएका धेरै नदि खाेलाहरुका नामहरु छन् । जस्तै लिखु = लिखु खाेला, बल्खु, साँखु, अनि पिखुवा, ईर्खुवा, चिर्खुवा, नखुवा, अादि । ‘वा’ काे अर्थ पानी र ‘लुङ’ काे अर्थ …

किरातीहरुको मुन्दुमी शक्तीकेन्द्र खुवालुङ फुटाउने घोषाण Read More »

किराँती १७ बर्षिय नाति र बाजेको कहानीले धेरै भाबुक बनायो

किराँती १७ बर्षिय नाति र बाजेको कहानीले धेरै भाबुक बनायो

किराँती १७ बर्षिय नाति र बाजेको कहानीले धेरै भाबुक बनायो( किराती समाज बाट टाढिएको एक किरात राई बाजे नातिको किराती समाजको निमित्त एक सन्देशमुलक कहानी ) **** यो सामाजिक सञ्जालमा प्राय म किरात संस्कृति,ईतिहास संग सम्बन्धित विविध विषयवस्तुहरु लेखेर पोष्ट गर्ने गर्दछु।मैले राखेका ति किरात सांस्कृतिक ईतिहास संग सम्बन्धित विषयवस्तु हरु विभिन्न फेसबुक पेजहरु मार्फत …

किराँती १७ बर्षिय नाति र बाजेको कहानीले धेरै भाबुक बनायो Read More »

सुम्निमा र पारुहाङ किराँत राई मिथक -यसकारण उन्यूँकाे पातमा किवा(बाघ) गाउँघरतिर जङ्गलमा बस्ने गर्छ

किराती राईहरुकाे मिथक पढाै सेयर गराै!   सृष्टिकालमा किरात राईहरुका सुन्तुम( सृष्टिकर्ता) पारुहाङ र सुम्निमाले सृष्टि गर्दा यस धर्तीमा किवा (बाघ),माक्सा (भालु) र हेन्कुबुङ(मानव)लाई सृष्टि गरे।बाल्यकाल बित्दै गएपछि हेन्कुबुङ(मानव) धनुकाँड लिएर तीनैजना दाजुभाइ जङ्गलतिर सिकार खेल्न जान थाले। किवा(बाघ) दाजु भएकाेले निकै घमण्डी थिए।माक्सा(भालु) खास घमण्डी थिएनन् हेन्कुबुङ(मानव)बुद्धिमानी र चलाख थिए।जङ्गलमा किवा र हेन्कुबुङ(मानव) शिकारकाे …

सुम्निमा र पारुहाङ किराँत राई मिथक -यसकारण उन्यूँकाे पातमा किवा(बाघ) गाउँघरतिर जङ्गलमा बस्ने गर्छ Read More »

किराँतीहरुको मुन्दुमी स्थलहरु हिन्दुकरणी हुदै

किराँतीहरुको मुन्दुमी स्थलहरु हिन्दुकरणी हुदै यस मुन्दुमी स्थल साल्पा पोखरीको शिर सिलिचुङमा किराती माङ्पा/विजुवा/धामीहरुको उपस्थिती भए पनि सिलिचुङलाई महादेव बसेको स्थल भन्ने कथाहरु जोड्न थालिएको र हेछ | त्यहाँ त्रिशुलहरु र अन्य धर्मालम्बीहरुको ध्वजाहरु टागेको देखिन्छ । तर किराती पहिचान झल्किने कुनै किसिमको विम्बको अस्तित्व देखिदैन । तसर्थ, अन्य धर्मको मानिसहरुले उनीहरुको धार्मिक विम्ब राखेर कथा कहानी …

किराँतीहरुको मुन्दुमी स्थलहरु हिन्दुकरणी हुदै Read More »